Buradan başlayın

  1. Belirtiler ve uyarı işaretleri
  2. Tanı ve tarama
  3. Yırtılmamış anevrizmayla yaşamak
  4. Anevrizma yırtıldığında
  5. Mikrocerrahi klipslemeyi anlamak
  6. Koil uygulaması ve diğer damar içi seçenekler
  7. Akım yönlendirmeyi anlamak
  8. İyileşme ve izlem
  9. Araştırmalar ve kılavuzlar
Bu sayfada

Ani, şiddetli baş ağrısı, özellikle saniyeler veya dakikalar içinde en şiddetli düzeyine ulaşan ağrı, acil bakım gerektirir. Aniden gelişen güçsüzlük, konuşma güçlüğü, nöbet veya yere yığılıp kalma da acil bakım gerektirir. Bulunduğunuz yerdeki acil yardım numarasını arayın. Baş ağrısının hafiflemesi kanamayı dışlamaz12.

Beyin anevrizması, diğer adıyla intrakraniyal anevrizma, beyindeki bir atardamarın duvarında dışarıya doğru balonlaşan zayıf bir bölgedir. Çoğu, beyin tabanındaki atardamarların dallanma noktalarında bulunan, sakküler veya berry anevrizması adı verilen küçük, yuvarlak keselerdir1.

Ne kadar sık görülür?

Yetişkinlerin yaklaşık %3'ünde yırtılmamış beyin anevrizması vardır. 68 çalışmanın derlemesinde, başka hastalığı olmayan yetişkinlerde sıklık %3.2 bulunmuştur; kadınlarda daha yüksek, polikistik böbrek hastalığı veya ailede anevrizma öyküsü olanlarda çok daha yüksektir3. Çoğu hiçbir zaman saptanmaz ve sorun yaratmaz.

Yırtılma riski

Çoğu anevrizma hiçbir zaman yırtılmaz. Yırtılmamış anevrizması olan 8 382 kişinin birleştirilmiş analizinde ortalama yırtılma riski bir yılda %1.4, beş yılda %3.4 bulunmuştur. Yaş, yüksek tansiyon, önceki kanama ve anevrizmanın boyutu ile yerine göre beş yıllık risk %0.25 ile %15'in üzeri arasında değişmiştir4. Sigara ve yüksek tansiyon da riski artırır; kontrol görüntülerinde anevrizmanın büyümesi bir uyarı işaretidir5. Bkz. yırtılmamış anevrizmalar.

Anevrizma yırtıldığında

Yırtılmış anevrizma beyin çevresindeki boşluğa kanar; buna subaraknoid kanama denir. Tipik belirti, çoğu zaman ense sertliği, kusma, ışığa duyarlılık, bilinç bulanıklığı veya bilinç kaybının eşlik ettiği, ani ve son derece şiddetli, “gök gürültüsü” biçiminde baş ağrısıdır2. Bkz. belirtiler ve uyarı işaretleri.

Subaraknoid kanama tıbbi bir acildir. Toplum temelli çalışmalarda hastaların yaklaşık %35'i 1990'lı yıllarda yaşamını kaybetmiştir ve bu oran o tarihten beri yaklaşık aynı düzeyde kalmıştır. Bir yıl izlenenlerin %45'i bağımsız yaşıyordu6. Bkz. yırtılmış anevrizmalar.

Tedavi

Yırtılmış anevrizma, ikinci bir kanamayı önlemek için mümkün olan en kısa sürede tedavi edilir. Yırtılmamış anevrizmada yırtılma riski tedavi riskiyle karşılaştırılır; birçok küçük anevrizma tekrarlanan görüntülemelerle izlenir5. Üç temel tedavi vardır:

  • Koil uygulaması, kasıktan veya el bileğinden ilerletilen bir kateter aracılığıyla anevrizmayı yumuşak platin sarmallarla doldurur. Avrupa kılavuzları, klinik durumu iyi bir yetişkinde her iki yöntem de uygunsa yırtılmış anevrizma için koil uygulamasını klipslemeye tercih eder7. Bkz. koil uygulaması.
  • Klipsleme, kafatasında açılan bir açıklıktan küçük bir metal klipsle anevrizmanın boynunu kapatır. Bkz. klipsleme.
  • Akım yönlendirme, atardamara yerleştirilen ince örgülü bir tüple kanı anevrizmadan uzaklaştırır; anevrizma aylar içinde kapanır. Bkz. akım yönlendirme.

AVM ile aynı değildir

Beyin anevrizması, atardamar ve toplardamarların anormal bir yumağı olan arteriyovenöz malformasyondan (AVM) farklıdır8. Göğüs ve karındaki ana atardamar olan aortun anevrizmasından da farklıdır.

Editör hakkında

Dr. Kamran Aghayev

Beyin ve sinir cerrahı, beyin ve sinir cerrahisi doçenti · İstanbul

Dr. Kamran Aghayev, İstanbul’da çalışan bir beyin ve sinir cerrahı ve beyin ve sinir cerrahisi doçentidir; 20 yıldan uzun mesleki deneyimi vardır. Ankara’daki Hacettepe Üniversitesi’nde beyin ve sinir cerrahisi eğitimi aldı. Florida’nın Tampa kentindeki H. Lee Moffitt Kanser Merkezi’nde spinal onkoloji ve nöroonkoloji alanlarında ileri eğitim programlarını tamamladı; Türkiye’ye dönmeden önce aynı merkezde klinik eğitmen olarak çalıştı. 2017–2020 yılları arasında İstanbul’daki Biruni Üniversitesi’nin beyin ve sinir cerrahisi bölümünün başkanlığını yaptı. Yayımlanan çalışmaları arasında atlanto-stiloid basıda juguler venin dekompresyonuna yönelik bir cerrahi teknik ve torasik çıkış sendromu için PURED ameliyatı bulunur. Omurga cihazlarına ilişkin 13 ABD patentinde buluş sahibi olarak adı yer alır.

Bu site nasıl hazırlanıyorkamranaghayev.com

Kaynaklar

  1. US National Library of Medicine. MedlinePlus: Brain Aneurysm. Updated 30 September 2024. Kaynak ↩
  2. National Institute for Health and Care Excellence. NG228. Subarachnoid haemorrhage caused by a ruptured aneurysm: diagnosis and management. 2022. Kaynak ↩
  3. Vlak MH, Algra A, Brandenburg R, Rinkel GJ. Prevalence of unruptured intracranial aneurysms, with emphasis on sex, age, comorbidity, country, and time period: a systematic review and meta-analysis. Lancet Neurol. 2011;10(7):626-636. doi:10.1016/S1474-4422(11)70109-0 PubMed ↩
  4. Greving JP, Wermer MJ, Brown RD Jr, et al. Development of the PHASES score for prediction of risk of rupture of intracranial aneurysms: a pooled analysis of six prospective cohort studies. Lancet Neurol. 2014;13(1):59-66. doi:10.1016/S1474-4422(13)70263-1 PubMed ↩
  5. Etminan N et al. European Stroke Journal. 2022;7: LXXXI–CVI. doi:10.1177/23969873221099736. Kaynak ↩
  6. Ziebart A, Dremel J, Hetjens S, et al. Case fatality and functional outcome after spontaneous subarachnoid haemorrhage: a systematic review and meta-analysis of time trends and regional variations in population-based studies. Eur Stroke J. 2024;9(3):555-565. doi:10.1177/23969873241232823 PubMed ↩
  7. Vergouwen MDI et al. European Stroke Journal. 2026;11(5):aakag043. doi:10.1093/esj/aakag043. Kaynak ↩
  8. US National Library of Medicine. MedlinePlus: Arteriovenous Malformations. Webpage. Kaynak ↩

İlgili sayfalar